Wanneer je verlichting kiest voor een project, is één van de belangrijkste factoren waar je op moet letten de IP-waarde. Deze waarde geeft aan hoe goed een lamp of armatuur beschermd is tegen stof en vocht. Het is essentieel om de juiste IP-waarde te kiezen, zodat de verlichting veilig, duurzaam en functioneel is in elke omgeving.

In dit blogartikel leggen we uit wat de IP-waarde betekent, welke toepassingen bij welke waarden horen, en hoe je hier praktisch rekening mee kunt houden.

IP staat voor Ingress Protection, oftewel de bescherming tegen het binnendringen van vaste stoffen en water. Een IP-waarde bestaat uit twee cijfers.

• Het eerste cijfer geeft aan hoe goed de verlichting beschermd is tegen vaste stoffen, zoals stof of vuil.
• Het tweede cijfer geeft aan hoe goed de verlichting beschermd is tegen water, met gradaties zoals regen, spatwater of onderdompeling.

Kortom: hoe hoger de cijfers, hoe beter de bescherming. Een hogere IP-waarde betekent dat de lamp beter geschikt is voor vochtige, stoffige of natte omgevingen.

Het kiezen van de juiste IP-waarde is cruciaal. Een lamp met een te lage bescherming kan snel kapotgaan of kortsluiting veroorzaken. Dit is niet alleen duur in onderhoud, maar kan ook gevaarlijk zijn. Aan de andere kant kan een armatuur met een extreem hoge IP-waarde onnodig duur zijn voor toepassingen binnenshuis, waar nauwelijks stof of vocht aanwezig is.

De juiste IP-waarde kiezen betekent dus: de juiste balans tussen veiligheid, duurzaamheid en kosten.

Het handige van IP-waarden is dat je ze praktisch kunt vertalen naar de omgeving waarin de verlichting wordt gebruikt. Hieronder bespreken we de meest voorkomende toepassingen:

1.Binnenverlichting in droge ruimtes

Voor droge ruimtes zoals kantoren, magazijnen, slaapkamers of keukens is een lagere IP-waarde vaak voldoende. Hier is er geen risico op veel stof of water. Een IP20-armatuur is in dit soort ruimtes meestal ideaal. Deze lampen zijn beschermd tegen aanraking met handen en grotere voorwerpen, maar bieden geen bescherming tegen vocht.

2. Badkamers en natte ruimtes

In badkamers, toiletten en andere natte ruimtes kan de verlichting te maken krijgen met spatwater of vochtige lucht. Hier is een IP44 of hoger aan te raden. Dit betekent dat de lamp beschermd is tegen stof en tegen spattend water. Binnen deze categorie kun je armaturen vinden die geschikt zijn voor plaatsing boven wastafels, bij douches of in de buurt van badkuipen, zonder dat er risico is op schade of kortsluiting.

3. Buitenverlichting

Buitenverlichting moet bestand zijn tegen verschillende weersomstandigheden, zoals regen, wind en stof. Voor tuinverlichting, gevelspots, terrassen of opritten wordt vaak IP65 gebruikt. Dit houdt in dat de lamp stofdicht is en bestand tegen waterstralen vanuit verschillende hoeken. IP65-armaturen zijn ideaal voor zowel residentiële als commerciële toepassingen, omdat ze betrouwbaar functioneren, ongeacht de weersomstandigheden.

In sommige gevallen, zoals verlichting in een vijver of fontein, is een hogere bescherming nodig, bijvoorbeeld IP67, waarbij de lamp tijdelijk onder water kan worden ondergedompeld. Dit type verlichting wordt vaak gebruikt in zwembaden of buitenshows waar lampen in contact komen met water.

4. Industriële toepassingen

In industriële omgevingen, zoals magazijnen, productieruimtes of werkplaatsen, kan verlichting blootstaan aan stof, damp, vuil of zelfs waterstralen. Hier komen armaturen met een hoge IP-waarde, zoals IP66, in beeld. Deze lampen zijn stofdicht en bestand tegen krachtige waterstralen of hoge druk reiniging. Ze worden gebruikt in zware omstandigheden waar betrouwbaarheid en veiligheid cruciaal zijn.

5. Specifieke toepassingen

Naast bovengenoemde standaardomgevingen zijn er ook toepassingen waarbij de IP-waarde zorgvuldig moet worden afgestemd op de situatie:

• Overkappingen en veranda’s: IP44–IP65, afhankelijk van blootstelling aan regen

• Parkeerterreinen en buitenpaden: IP65, bestand tegen stof en regen

• Openbare ruimtes zoals stations of bushaltes: IP65–IP67, voor maximale bescherming tegen weer en vandalisme

• Vijvers, fonteinen of zwembaden: IP67 of hoger, onderdompelbaar

Het voordeel van een goede IP-classificatie is dat de lampen langer meegaan, minder onderhoud nodig hebben en veilig te gebruiken zijn in elke situatie.

• Bepaal de locatie
  Kijk eerst goed waar de lamp geplaatst wordt. Binnen of buiten? Droog of vochtig? Blootgesteld aan regen, stof of water?

• Houd rekening met het gebruik
  In badkamers, keukens, buitenomgevingen en industriële toepassingen is waterbestendigheid essentieel. Voor droge kantoorruimtes is dit veel minder belangrijk.

• Controleer de armatuur op IP-classificatie
  Bij elk product staat een IP-waarde aangegeven. Controleer dit voordat je de verlichting bestelt of installeert.

• Denk aan toekomstige omstandigheden
  Soms kan een ruimte veranderen, bijvoorbeeld een buitenoverkapping die later open wordt gemaakt of een machinehal waar stof en vocht toenemen. Kies een IP-waarde die ook in de toekomst voldoende bescherming biedt.

• Wees bewust van kosten versus bescherming
  Een hogere IP-waarde betekent vaak een hogere prijs. Kies een waarde die past bij de omstandigheden, maar vermijd overdimensionering als dit niet nodig is.

Het kiezen van de juiste IP-waarde is essentieel voor duurzame, veilige en functionele verlichting. Door te kijken naar de omgeving, de blootstelling aan stof en water, en het gebruik van de lamp, kun je een weloverwogen keuze maken.

• Voor droge binnenruimtes volstaat een lage IP-waarde.

• Voor badkamers, natte ruimtes en buitenomgevingen is een gemiddelde waarde nodig.

• Voor vijvers, industriële toepassingen of zware omstandigheden is een hoge IP-waarde cruciaal.

Door vooraf goed te bepalen welke IP-waarde nodig is, voorkom je schade, storingen en extra kosten. Bovendien zorg je ervoor dat de verlichting jarenlang betrouwbaar blijft werken, ongeacht de omstandigheden.

Het kiezen van de juiste IP-waarde is dus geen luxe, maar een praktische noodzaak bij het plannen van elk project. Een goede balans tussen bescherming, duurzaamheid en kosten zorgt ervoor dat verlichting functioneel en veilig blijft, zowel binnen als buiten.